Rakkang yengeç avcılığında yem verimliliğinin karşılaştırmalı bir çalışması

Bu araştırma, Endonezya'nın Tanah Laut Bölgesi, Bawah Layung Köyü'ndeki rakkang tuzaklarıyla ilişkili iki yem türü (küçük yengeçler ve çöp balıkları) arasındaki av kompozisyonu, CPUE (birim çaba başına av miktarı) ve verimliliği analiz etmeyi amaçlamıştır. Kullanılan yöntem, randomize blok tasarımı ile gerçekleşen bir saha deneyidir ve veriler varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma faaliyetleri Haziran ve Eylül 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş olup, bu süre zarfında mangrov alanlarının çevresine toplam 620 adet rakkang ünitesi yerleştirilmiştir. Sonuçlar, rakkang'ın yakaladığı Scylla paramamosain türünün (%77,74), S. tranquebarica türüne (%22,26) göre 3,5 kat daha fazla olduğunu ve türe özgü tercihler gösterdiğini ortaya koymuştur. CPUE ve verimlilik oranları açısından S. paramamosain, S. tranquebarica'dan daha fazla sayıda olduğu tespit edilmiştir (p< 0,05). Küçük yengeçlerle yemlenmiş rakkang tuzaklarının CPUE'si (tuzak başına 0,53 birey), ekonomik olmayan balıklarla yemlenmiş tuzaklara göre (tuzak başına 0,14 birey) önemli ölçüde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Benzer şekilde, küçük yengeçlerle (1,71 birey/saat) elde edilen verimlilik oranı, ekonomik olmayan balıklar (1,05 birey/saat) ile elde edilen verimlilik oranından çok daha yüksek bulunmuştur. Küçük yengeç yemlerinin, ekonomik olmayan balıklardan önemli ölçüde daha etkili olduğu kanıtlanmıştır (p<0,05). Bu bulgular, özellikle küçük yengeçlerin kullanılmasıyla yem seçiminin optimize edilmesinin, daha verimli ve sürdürülebilir çamur yengeci balıkçılığına katkıda bulunabileceğini, potansiyel olarak istenmeyen avı azaltabileceğini ve koruma çabalarını destekleyebileceğini göstermektedir. Hem yasal boyuttaki hem de yasal boyutun altındaki yengeçlerin avlanması, pazar talebini sürdürülebilir balıkçılıkla dengelemek için türe özgü yönetime duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.

This research aimed to analyze the catch composition, CPUE (Catch per unit effort), and productivity between two bait types (small crabs and trash fish) associated with rakkang traps in Bawah Layung Village, Tanah Laut Regency, Indonesia. The method used was a field experiment with a randomized block design, and the data were analyzed using analysis of variance (ANOVA). Research activities were conducted between June and September 2025, where a total of 620 rakkang units were deployed around mangrove areas. The results showed that the rakkang captured Scylla paramamosain (77.74%) was 3.5 times higher than S. tranquebarica (22.26%), with species-specific preferences. S. paramamosain outnumbered S. tranquebarica in terms of CPUE and productivity rates (p < 0.05). The CPUE for rakkang traps baited with small crabs (0.53 ind./trap) was considerably higher than using trash fish (0.14 ind./trap). Similarly, the productivity rate was much higher with small crabs (1.71 ind./h) compared to trash fish (1.05 ind./h). Small crab bait proved significantly more effective than trash fish (p < 0.05). These findings suggest that optimizing bait choice, specifically using small crabs, can contribute to more efficient and sustainable mud crab fisheries, potentially reducing bycatch and supporting conservation efforts. The capture of both legal-sized and undersized crabs emphasizes the need for species-specific management to balance market demand with sustainable fisheries.