Use of canola (Brassica sp.) in fish nutrition.

Balık unu yüksek düzeyde protein içermesi, dengeli amino asit kompozisyonuna sahip olması ve balık tarafından lezzetli bulunması nedeniyle balık yemleri için vazgeçilmez bir protein kaynağıdır. Balık unu yalnızca balık yemlerinde değil kümes hayvanları, domuz ve büyükbaş hayvan yemlerinde de protein kaynağı olarak kullanılmaktadır. Fakat son yıllarda balık stoklarının azalması ve daha çok insan beslenmesinde kullanılması nedeniyle balık unu üretimi azalmış, yem üreticileri dışardan balık unu ithal etmeye başlamıştır. Dolayısı ile balık unu fiyatı ve buna paralel olarak da yem maliyeti artmıştır. Bu nedenle balık ununa alternatif çeşitli bitkisel proteinlerin kullanımı gündeme gelmiştir. Bitkisel protein kaynağı olan kolza, balık ununa göre daha fazla miktarda ve daha ucuza sağlanabilmektedir. Fakat kolzada bulunan erüsik asit, glukosinolat, tanen ve sinapin gibi antinütrient maddelerin zararlı etkilerinden dolayı Türkiye’de kolza üretimi yasaklanmış ve daha sonraki yıllarda Kanada’daki ıslah çalışmaları ile erüsik asit ve glukosinolat içeriği düşürülerek kanola adı ile kullanıma sunulmuştur. Günümüzde Trakya başta olmak üzere ülkemizin çeşitli yörelerinde kanola bitkisi yetiştirilmektedir. Balık yemlerinde kullanılan bitkisel protein kaynaklarının başında soya küspesi gelmektedir. Kanola küspesinin diğer bitkisel protein kaynaklarına göre daha yüksek düzeyde protein içermesi ve esansiyel amino asit profilinin iyi olmasından dolayı 20 yılı aşkın bir süredir salmon ve alabalık yemlerinde yem hammaddesi olarak kullanılmaktadır. Tilapia balıklarının yemlerinde soya küspesinin tamamı yerine kanola küspesi kullanılarak yapılan besleme denemelerinde büyümede önemli derecede bir azalmanın görülmediği bildirilmiştir. Burada, kanola ve kolza küspesinin besin madde içeriği ile balık beslemede kullanılabilirliklerine ilişkin çalışmaların detaylı bir özeti verilmiştir