Balık tüketiminde tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi: Çankırı İli örneği

Yasin Genç; Mevhibe Albayrak; Hüseyin Tayyar Güldal

doi:10.12714/egejfas.37.1.11

EN TR

Balık tüketiminde tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi: Çankırı İli örneği

Öz

Bu araştırmada, Çankırı İlinde tüketicilerin balık tüketim düzeyleri ile tüketim tercihlerine etki eden faktörler CHAID analizi yardımıyla incelenmiştir. Anket çalışması oransal örnekleme yöntemine göre belirlenen 156 tüketiciyle gerçekleşmiştir. İncelenen tüketicilerin %51,9’unun dengeli ve sağlıklı beslenme, %34,0’ının ise lezzeti açısından balık tükettiği belirlenmiştir. Ayrıca tüketicilerin %91,7’sinin deniz balığını tercih ettiği; %51,9’unun balığı süpermarketten aldığı, %46,2’sinin balığı kızartarak tükettiği belirlenmiştir. Analiz sonucuna göre eğitim düzeyi, hanehalkı geliri, medeni durum ve balık satın alım yerleri, tüketicilerin balık tüketimine etki eden en önemli faktörler olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Balık,Çankırı,CHAID analizi,Tüketim tercihleri

Teşekkür

Bu çalışma, Genç, Y. (2018) tarafından “Çankırı İli Merkez İlçesinde Tüketicilerin Su Ürünleri Tüketim Yapısı” konulu dönem projesinden türetilmiştir.

Kaynakça

Adanacıoğlu, H., Albayrak, M., Çalış, H., Ekmen, E., Şener, H.B., Baytar, Z., Nacak, İ.P. & Güler, D. (2015). Değişen küresel stratejiler çerçevesinde Türkiye’deki tarımsal pazarlama sisteminin değerlendirilmesi. TMMOB Ziraat Mühendisliği Odası Türkiye Ziraat Mühendisliği VIII. Teknik Kongresi 12-16 Ocak 2015, Bildiriler Kitabı-2, s:1456-1483, Ankara.
Adıgüzel, F., Civelek, O., Sayılı, M. & Büyükbay, E.O. (2009). Tokat ili Almus ilçesinde ailelerin balık tüketim durumu. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 26(2), 35-43.
Akbay, C., Meral, Y., Yılmaz, H.İ. & Gözek, S. (2013). Türkiye’de ailelerin su ürünleri tüketiminin ekonomik analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 16(3), 1-7.
Albayrak, A.S. & Yilmaz, S.K. (2009). Veri Madenciliği: Karar Ağacı Algoritmaları ve İmkb Verileri Üzerine Bir Uygulama. Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 14(1), 31-52.
Albayrak, M. (2013). Su ürünleri pazarlama sistemleri. Su Ürünleri Piyasalarında Dinamikler: Üretim, Tüketim, Ticaret ve Pazarlama Paneli 28 Mart 2013, Ankara.
Aydın, M. & Karadurmuş, U. (2013). Trabzon ve Giresun bölgelerindeki su ürünleri tüketim alışkanlıkları. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 3(9), 57-71.
Balcı, M., Birici, N., Şeker, T., Akgün, H., Sesli, A. & Arısoy, G. (2016). Tunceli ili balık tüketim analizi. Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2016. 9. Özel Sayı, 73-85. DOI: 10.18185/eufbed.61432
Bashimov, G. (2017). Niğde İlinde Balık Eti Tüketim Alışkanlığının Belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 4(2), 196-204.

Bolat, Y. & Cevher, H. (2018). Konya ili (Türkiye) su ürünleri tüketim alışkanlıkları üzerine bir anket çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 14(3), 241-252. DOI: 10.22392/egirdir.398151
Connor, W.E. (2000). Importance of n− 3 fatty acids in health and disease. The American journal of clinical nutrition, 71(1), 171-175. DOI: 10.1093/ajcn/71.1.171S
Çadır, F. & Duman, M. (2013). Keban barajı gölü ova bölgesi halkının balık tüketim alışkanlıklarının araştırılması. Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 25(1), 61-70.
Çiçek, E., Akgün, H. & İlhan, S. (2014). Elazığ ili balık eti tüketim alışkanlığı ve tercihinin belirlenmesi. Aquaculture Studies (Eski Yunus Araştırma Bülteni), 2014(1), 1-11. DOI: 10.17693/yunus.21364
Çolakoğlu, F.A., İşmen, A., Özen, Ö., Çakır, F., Yığın, Ç. & Ormancı, H.B. (2006). Çanakkale ilindeki su ürünleri tüketim davranışlarının değerlendirilmesi. Su Ürünleri Dergisi, 23(3), 387-392.
Demirtaş, B., Dağıstan, E., Akpınar, M. G. & Sayın, C. (2014). Fish consumption patterns of urban households in Hatay, Turkey. Journal of Academic Documents for Fisheries and Aquaculture, 1(2).
Doğan, N. (2019). TRA1 Bölgesinde (Erzurum,Erzincan,Bayburt) hanelerin kırmızı et, tavuk eti ve balık eti tüketimine yönelişk mevcut durum üzerine bir araştırma. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi. 6(2), 285-295. DOI: 10.30910/turkjans.557121
Duman, M. & Dartay,M. (2018). Avcılık ve kültür yoluyla elde edilen balıkların tüketim tercihleri: Elazığ İli Örneği, Türkiye, Su Ürünleri Dergisi, 35(3), 305-310. DOI: 10.12714/egejfas.2018.35.3.10
EC, (2019). European Commission,Agriculture and Rural Development,Agriculture anf Food,Door. Alıntılanma adresi: http://ec.europa.eu/agriculture/quality/door/ (21.05.2019).
Ercan, O. & Şahin, A. (2016). Kahramanmaraş kent merkezinde balık eti tüketim analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 19(1), 51-65. DOI: 10.18016/ksujns.57816
Erdal, G. & Esengün, K. (2008). Tokat ilinde balık tüketimini etkileyen faktörlerin logit model ile analizi. Su Ürünleri Dergisi, 25(3), 203-209.
Erdoğan, N. & Çiçek,H. (2015). A research on determination of animal foods consumption status and consumer perferences: The case in university staff. Kocatepe Veteriner Dergisi, 8(1), 25-31.
FAO, (2019). The State of World Fisheries and Aquaculture 2018. Alıntılanma adresi: http://www.fao.org/state-of-fisheries-aquaculture (15.05.2019). Furst, T., Connors, M., Bisogni, C.A., Sobal, J. & Falk, L.W. (1996). Food choice: a conceptual model of the process. Appetite, 26(3), 247-266. DOI: 10.1006/appe.1996.0019
Genç, Y. (2018). Çankiri ili Merkez ilçesinde tüketicilerin su ürünleri tüketim yapısı. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi ABD Dönem Projesi (basılmamış), s:128, Ankara.
Güngör, E.S. & Ceyhun, S.B. (2017). Erzurum ve Van İllerindeki Balık Tüketimi ve Tüketici Tercihleri Üzerine Bir Araştırma. Alinteri Journal of Agriculture Sciences, 32(2), 1-11. DOI: 10.28955/alinterizbd.298341
Gürel, E., Doğan, H.G., Polat, S., Yeşilayer, N. & Buhan, E. (2017). Ağrı ili Merkez ilçede yaşayan bireylerin balık tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 6 (3), 27-35.
Hatırlı, S. A. & Demircan, V. (2004). Isparta ilinde ailelerin balık tüketiminin analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1).
Hecer, C. (2012). Türkiye'de Balıkçılık Sektörüne ve Türk Halkının Su Ürünleri Tüketim Alışkanlıklarına Genel Bir Bakış. Journal of the Faculty of Veterinary Medicine/Veteriner Fakultesi Dergisi, 31(2), 45-49.
Herrmann, R.O., Rauniyar, G.P., Hanson, G.D. & Wang, G. (1994). Identifying frequent seafood purchasers in the Northeastern US. Agricultural and Resource Economics Review, 23(2), 226-235. DOI: 10.1017/S1068280500002343
Huang, C. (1995). Socio-demographic determinants of seafood consumption patterns in the United States. International Cooperation for Fisheries and Aquaculture Development: Proceedings of the 7th Biennial Conference of the International Institute of fisheries Economics and Trade, National Taiwan Ocean University, Keelung, Taiwan.
Kaplan, E., Buhan, E. & Yelişayer, N. (2019). Mardin ilinde balık tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi: Kızıltepe örneği. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 8(1), 59-73.
Karakaya, E. & Kırıcı, M. (2016). Bingöl ili kent merkezinde balık eti tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. International Journal of Social and Economic Sciences (IJSES) (1), 74-85.
Kaya, Y., Duyar, H.A. & Erdem, M.E. ( 2004). Balık yağ asitlerinin insan sağlığı için önemi. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 21(3-4), 365– 370.
Kayri, M. & Boysan, M. (2008). Bilişsel yatkınlık ile depresyon düzeyleri ilişkisinin sınıflandırma ve regresyon ağacı analizi ile incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 168-177.
Miran, B. (2003). Temel İstatistik. Ege Üniversitesi Basınevi, Bornova, İzmir.
Myrland, Ø., Trondsen, T., Johnston, R.S. & Lund, E. (2000). Determinants of seafood consumption in Norway: lifestyle, revealed preferences, and barriers to consumption. Food quality and Preference, 11(3), 169-188. DOI: 10.1016/S0950-3293(99)00034-8
Nauman, F.A., Gempesaw, C.M., Bacon, J.R. & Manalo, A. (1995). Consumer choice for fresh fish: factors affecting purchase decisions. Marine resource economics, 10(2), 117-142. DOI: 10.1086/mre.10.2.42629106
Newbold, P. (1995). Statistic For Business and Economics, Prentice-Hall. Inc., NJ.
Oğuzlar, A. (2004). CART analizi ile hane halkı işgücü anketi sonuçlarının özetlenmesi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 18(3-4), 79-90.
Olgunoğlu, İ.A., Bayhan, Y.K., Olgunoğlu, M.P., Artar, E. & Ukav, İ. (2014). adıyaman ilinde balık eti tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi, 9(1), 21-25
Orhan, H. & Yüksel, O. (2010). Burdur ili su ürünleri tüketimi anket uygulaması. SDÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-7.
Özer, O.O., Yavuz, G.G. & Gül, U. (2016). Demographic Factors Influencing Consumer Preferences of Seafood Consumption: Central Anatolia Region. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 4(5), 356-364. DOI: 10.24925/turjaf.v4i5.356-364.607
Öksüz, A., Alkan, Ş.B., Taşkın, H. & Ayrancı, M. (2018). Benefits of fish concumption for healty and balanced nutrition during lifelong time. Food and Health, 4(1), 43-62. 10.3153/JFHS18006
Sağlam, N.E. & Samsun, S.(2018). Yozgat ili su ürünleri tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 14(1), 9-16. DOI: 10.22392/egirdir.303682
Sarıözkan, S. (2016). Türkiye’de balıkçılık sektörü ve ekonomisi. Turkish Journal of Aquatic Sciences, 31(1), 15-22. DOI: 10.18864/TJAS201602
Saygı, H., Saka, Ş., Fırat, K. & Katağan, T. (2006). İzmir Merkez İlçelerinde Kamuoyunun Balık Tüketimi ve Balık Yetiştiriciliğine Yaklaşımı. Su Ürünleri Dergisi, 23(1), 133-138.
Sun, J. & Li, H. (2008). Data mining method for listed companies’ financial distress prediction. Knowledge-Based Systems, 21(1), 1-5. DOI: 10.1016/j.knosys.2006.11.003
Şahin, Y. (2011). AB ve iş dünyası: Balıkçılık sektörü. İKV Değerlendirme Notu(38).
Şenol, Ş. & Saygı, H. (2001). Su Ürünleri Tüketimi İçin Bir Ekonometrik Model. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 18(3), 383-390.
TOB, 2019. Tarımsal Örgütlenme Tablosu (30.04.2019). T.C.Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü. Alıntılanma adresi: https://www.tarimorman.gov.tr/TRGM/Link/33/Tarimsal-Orgutlenme-Tablosu (21.05.2019):
TUİK. (2019). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi. Alıntılanma adresi https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn= 95&locale=tr (10.05.2019).
Ture, M., Tokatli, F. & Kurt, I. (2009). Using Kaplan–Meier analysis together with decision tree methods (C&RT, CHAID, QUEST, C4. 5 and ID3) in determining recurrence-free survival of breast cancer patients. Expert Systems with Applications, 36(2), 2017-2026. DOI: 10.1016/j.eswa.2007.12.002
Yavuz, G.G., Ataseven, Z.Y., Umut, G. & Gülaç, Z.N. (2015). Su Ürünleri Tüketiminde Tüketici Tercihlerini Etkileyen Faktörler: Ankara İli Örneği. Yunus Araştırma Bülteni, 1(5), 73-82. DOI: 10.17693/yunusae.v15i21955.235746
Yılmaz, E. (2018). The impotance of consumption of fish meat in early childhood period in terms of healthy development. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Fakültesi Dergisi, 14(4), 357-364. DOI: 10.22392/egirdir.405244
Ziarko, W. (1991). The discovery, analysis, and representation of data dependencies in databases. Knowledge discovery in databases.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasin Genç
0000-0002-1253-4742
Türkiye

Mevhibe Albayrak
0000-0001-9943-165X
Türkiye

Hüseyin Tayyar Güldal ^*
0000-0003-4477-3980
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

10 Haziran 2019

Kabul Tarihi

5 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 37 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.12714/egejfas.37.1.11

IZ

https://izlik.org/JA97DN84TD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Genç, Y., Albayrak, M., & Güldal, H. T. (2020). Balık tüketiminde tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi: Çankırı İli örneği. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 37(1), 93-101. https://doi.org/10.12714/egejfas.37.1.11

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi personelinin balık tüketim alışkanlıklarının ve tüketici tercihlerinin belirlenmesi

Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.37908/mkutbd.1313437

Determination of Fish Consumption Habits and Preferences of Teachers Working in Bingöl Province

Menba Kastamonu Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.58626/menba.1487466

Türkiye'de Özelleştirme Sonrası Tütün Üreticilerinin Sosyo-Ekonomik Değişimleri

Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.25308/aduziraat.1564128

Balık tüketiminde tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi: Çankırı İli örneği

Analysis of factors affecting consumption preferences in fish consumption: Case of Çankırı Province

Abstract

Keywords

Balık tüketiminde tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi: Çankırı İli örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Hakkari İli Yüksekova İlçesinde Balık Tüketim Yapısı ve Tercihleri Üzerine Bir Araştırma

Çanakkale’nin Yenice ve Bayramiç İlçelerinde Su Ürünleri Tüketiminin Değerlendirilmesi

Consumption of fishery products in Turkey's coastal regions

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi personelinin balık tüketim alışkanlıklarının ve tüketici tercihlerinin belirlenmesi

Determination of Fish Consumption Habits and Preferences of Teachers Working in Bingöl Province

Türkiye'de Özelleştirme Sonrası Tütün Üreticilerinin Sosyo-Ekonomik Değişimleri