Yabancı Tatlı Su Istakoz Türlerinin Türkiye'ye Stoklanmasının Meydana Getirebileceği Muhtemel Sonuçlar.

Muzaffer Mustafa Harlıoğlu; Serpil Mişe Yonar

EN TR

Possible results of non-native crayfish species introduction into Turkey.

Abstract

Keywords

-

Yabancı Tatlı Su Istakoz Türlerinin Türkiye'ye Stoklanmasının Meydana Getirebileceği Muhtemel Sonuçlar.

Öz

Tatlı su istakozları (kerevit) dünyanın birçok bölgesinde lüks gıda maddesi olarak tüketilirler. Kerevitlerin bu denli önem taşımaları bazı türlerin (Procambarus clarkii, Pacifastacus leniusculus, Cherax destructor, C. quadricarinatus, Orconectes limosus, O. rusticus ve Astacus leptodactylus) bulundukları doğal ortamlardan başka ortamlara taşınmalarına neden olmuştur. Fakat, kerevitlerin kendi doğal ortamlarının dışında başka ortamlara taşındıklarında genellikle olumsuz çevresel etkiler oluşturdukları ve bu ortamlarda istenilmeyen bir canlı olarak kaldıkları görülmektedir. Başlangıçta çoğunlukla ticari amaç taşıyan bu stoklamalar, sonuçta genellikle kerevitlerin su kaynaklarında kontrolsüz bir şekilde yayılarak çoğalan populasyonları haline gelmektedir. Kerevit stoklamalarının olumsuz etkileri arasında; doğal türlerin yok edilmesi, hastalıkların taşınması, balık yumurtalarının tüketimi, balık stoklarının azalması, su bitkilerinin aşırı şekilde tüketilmesi ve su ortamındaki omurgasızların direkt veya dolaylı olarak etkilenmeleri bulunmaktadır. Örnek olarak; Avrupa’nın doğal kerevit türlerinin populasyonları Kuzey Amerika kökenli türlerin Avrupa’ya stoklanmalarıyla olumsuz olarak etkilenmişlerdir. Benzer şekilde, Türkiye’de kerevit vebası görülmeden önce yaklaşık 7.000 ton/yıl A. leptodactylus hasat edilerek Avrupa’ya ihraç edilmiş, fakat ihracımız veba nedeniyle 1986-1990 yılları arasında durdurulmuş ve 1991’de ise ancak 320 ton olmuştur. Son yıllarda yurdumuzdaki doğal türümüzün (A. leptodactylus) hasadında bir artışın görülmesine rağmen (2004 yılında 2317 ton) verimi artırmak amacıyla yabancı kerevit türlerinin su kaynaklarımıza stoklanması tehlikesi bulunmaktadır. Sonuç olarak, günümüze kadar dünyanın birçok bölgesinde yapılmış olan kerevit stoklamalarının oluşturduğu olumsuz çıktılardan ders alınarak yurdumuza yabancı bir kerevit türünün stoklanmasının engellenmesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca, A. leptodactylus Avrupa’nın diğer doğal türleri ile karşılaştırıldığında üretim ve yetiştiriciliğe daha uygun bir tür olarak kabul edilmekte ve Avrupa pazarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenlerle, kerevit üretimini artırmak amacıyla, yurdumuza yabancı bir kerevit türünün stoklanması düşünülmeden önce, A. leptodactylus’un biyolojisi, ekolojisi, üretimi, beslenmesi, yavru yetiştiriciliği, populasyonlarının korunması ve hastalıkları konularında yapılan bilimsel araştırmaların artırılması gerektiği görülmektedir

Anahtar Kelimeler

Astacus leptodactylus, stoklama, tatlı su ıstakozu (kerevit), yabancı tür, Türkiye

References

Ackefors, H. 1998. The culture and capture crayfish fisheries in Europe. World Aquaculture 29(2): 18-24; 64-67.
Ackefors, H. 1999. The Positive Effects of Established crayfish Introductions in Europe. In: Gherardi, F. and D.M. Holdich, (eds.). Crayfish in Europe as Alien Species. How to Make the Best of a Bad Situation? Balkema, Rotterdam/Brookfield, pp: 49-61.
Ackefors, H. 2000. Freshwater crayfish farming technology in the 1990s: a European and global perspective. Fish and Fisheries 1: 337-359.
Cherkasina, N.Ya. 1975. Distribution and biology of crayfishes of genus Astacus (Crustacea, Decapoda, Astacidae) in Turkmen waters of the Caspian Sea. Freshwater Crayfish 2: 553-555.
Dunlin, M., T. Huddleston, R.E. Larson, and G.W. Klontz. 1976. Enteric redmouth disease. Univ. Idaho Forest. Wildl. Range Exp. Stat. Bull. 8: 1- 15.
Erençin, Z. and G. Köksal. 1977. On the crayfish, Astacus leptodactylus, in Anatolia, Freshwater Crayfish 3: 187-192.
Geldiay, R. and A. Kocataş. 1970. The preliminary report about the taxonomy and distribution of Astacus (Decapoda) of Turkey (in Turkish with English Summary). Scientific Reports of the Faculty Science, Ege University No: 94: 1-11.
Gherardi, F. and D. M. Holdich. 1999. Crayfish in Europe as non-native species - how to make the best of a bad situation. 299 pp. Crustacean Issues 11. A. A. Balkema, Rotterdam. ISBN 90 5410 469 4.

Guan, R. 1994. Burrowing behaviour of signal crayfish, Pacifastacus leniusculus (Dana), in the River Great Ouse, England. Freshwater Forum 4: 155-168.
Halder, M. and W. Ahne. 1988. Freshwater crayfish Astacus astacus - a vector for infectious pancreatic necrosis virus (IPVN). Diseases of Aquatic Organisms 4: 205-209.
Harlıoğlu, M.M. 2008. The harvest of the freshwater crayfish Astacus leptodactylus Eschscholtz in Turkey: harvest history, impact of crayfish plague, and present distribution of harvested populations. Aquaculture International (accepted for publication).
Harlıoğlu, M.M. 2004a. The present situation of freshwater crayfish, Astacus leptodactylus (Eschscholtz, 1823) in Turkey. Aquaculture 230: 181-187.
Harlıoğlu, M.M. 2004b. Tatlı su istakozu yetiştiriciliği. Fırat Üniversitesi Yayın Komisyonu Başkanlığı (Ders Kitabı- 21/04/2004 tarih ve B.30.2.FIR.0.00.01.00/51 sayı), 86 s.
Harlıoğlu, M.M. and U. Güner. 2006. Studies on the recently discovered crayfish, Austropotamobius torrentium (Shrank, 1803), in Turkey: morphological analysis and meat yield. Aquaculture Research 37: 538- 542.
Harlıoğlu, M.M. and A.G. Harlıoğlu. 2006. Threat of non-native crayfish species introductions into Turkey: global lessons. Reviews in Fish Biology and Fisheries 16(2): 171-181.
Harlıoğlu, M.M. and A.G. Harlıoğlu. 2004. The harvest of freshwater crayfish, Astacus leptodactylus (Eschscholtz, 1823) in Turkey, Reviews in Fisheries and Fish Biology 14: 415-419.
Harlıoğlu, M.M. and D.M. Holdich. 2001. Meat yields in the introduced crayfish, Pacifastacus leniusculus and Astacus leptodactylus, from British waters. Aquaculture Research 32: 411-417.
Hobbs, Jr. H.H. 1988. Crayfish Distrubution, Adaptive Radiation and Evolution. In: Freshwater Crayfish: Biology, Management and Exploitation (eds D.M. Holdich and R.S. Lowery). Croom-helm, London, pp: 52-83.
Hobbs, Jr. H.H., J.P. Jass, and J.V. Huner. 1989. A review of global crayfish introductions with particular emphasis on two North American species (Decapoda, Cambaridae). Crustaceana 56: 300-316.
Holdich, D.M. 1993. A review of astaciculture freshwater crayfish farming. Aquatic Living Reseurces 6(3): 307-317.
Holdich, D.M., J.P. Reader, W.D. Rogers, and M.M. Harlıoğlu. 1995a. Interactions between three species of crayfish, Austropotamobius pallipes, Astacus leptodactylus and Pacifasacus leniusculus. Freshwater Crayfish 10: 46-56.
Holdich, D.M., J.P. Reader, and W.D. Rogers. 1995b. Crayfish concervation. Project Record 378/10/NandY. Bristol: National Rivers Authority.
Holdich, D.M., M.M. Harlıoğlu, and I. Firkins. 1997. Salinity adaptations of crayfish in British waters with particular reference to Austropotamobius pallipes, Astacus leptodactylus and Pacifastacus leniusculus. Est. Cstl Sh. Sci. 44: 147-154.
Holdich, D.M. 1988. Abrahamson Memorial lecture. The dangers of introducing alien animals with particular reference to crayfish. Freshwater Crayfish 7: 15-30.
Holdich, D.M., H. Ackefors, F. Gherardi, D. Rogers, and J. Skurdal. 1999. Native and alien crayfish in Europe: some conclusions. In: Ghrardi, F. and Holdich, D.M. (eds.), Crayfish in Europe as Alien Species. How to Make the Best of a Bad Situation? Balkema, Rotterdam/Brookfield, pp: 281-292.
Holdich, D. M. 1999a. The negative effects of established crayfish introductions. In: Crayfish in Europe as Alien Species. How to Make the Best of a Bad Situation? (eds: F. Ghrardi and D.M., Holdich). Balkema, Rotterdam/Brookfield, pp: 31-47.
Holdich, D. M. 1999b. The introduction of alien crayfish into Britain for commercial exploitation – an own goal? In: The Biodiversity crisis and Crustacea, pp. 85-97. (eds: Von Vauple Klein, J. C. and Schram, F. R.). Proceedings of the 4th International Crustacean Congress, Amsterdam, The Netherlands, July 20-24, 1998. Crustacean Issues 12. A. A. Balkema, Rotterdam.
Holdich, D.M. 2002. Present distribution of crayfish in Europe and some adjoining countries. Bulletin Français de la Peche et de la Pisciculture 367(4): 611-650.
Holdich, D. M. 2003. Crayfish in Europe – an overview of their taxonomy, legislation, distribution, and crayfish plague outbreaks. In: Holdich, D. M. and Sibley, P. J. (eds.), Management and Conservation of Crayfish. Environment Agency, Bristol. pp: 15-34.
Huner, J.V. 1988. Procambarus in North America and elsewhere. In D.M. Holdich and R.S. Lowery (eds), Freshwater crayfish: biology, management and exploitation: pp. 239- 261. London: Croom Helm (Chapman and Hall).
Köksal, G. 1988. A. leptodactylus in Europe. In: Freshwater Crayfish: Biology, Management and Exploitation (eds D.M. Holdich and R.S. Lowery), Croom Helm Press, pp. 365-400.
Laurent, P.J. 1997. Crayfish introductions into France and in the world, history and consequences. Bulletin Francais De La Peche Et De La Pisciculture 344-45: 345-356.
Light, T. 2005. Behavioral effects of invaders: alien crayfish and native sculpin in a California stream. Biological Invasions 7: 353-367.
Light, T., D. C. Erman, C. Myrick and J. Clarke. 1995. Decline of the Shasta crayfish (Pacifastacus fortis Faxon) of northeastern California. Conservation Biology 9:1567-1577.
Lodge, D., C. Taylor, D.M. Holdich, and J. Skurdal. 2000a. Nonindigenous crayfishes threaten North American freshwater biodiversity: lessons from Europe. Fisheries 25(8): 7-20.
Lodge, D., C. Taylor, D.M. Holdich, and J. Skurdal. 2000b. Reducing impacts of exotic crayfish introductions: new policies needed. Fisheries 25(8): 21- 23.
Mazlum, Y., ve E. Yılmaz. 2006.Culture of the important crayfish species in Turkey (in Turkish). Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 23(1-2): 201- 205.
Nyström, P. 2002. Ecology. In: Biology of Freshwater Crayfish (Ed: Holdich, D.M.) Blackwell Science Company. pp:192-235.
Oidtmann, B. 2000. Diseases in freshwater crayfish. Crayfish Conference Leeds 2000. pp: 9-18.
Roth, J. and R. Kinzelbach. 1986. The Distribution of the Pontian Crayfish, Astacus leptodactylus, in Turkey. Zoology in the Middle, East 1: 147-152.
Skurdal, J., and T. Taugbol. 2002. Crayfish of commercial importance- Astacus. In: Biology of Freshwater Crayfish (Ed: Holdich, D.M.) Blackwell Science Company. pp: 467-510.
Souty-Grosset, C., D.M. Holdich, P.Y. Noël, J.D. Reynolds, and P. Haffner. (Eds). 2006. Atlas of Crayfish in Europe. Muséum national d¹Histoire naturelle, Paris, (Patrimoines naturels, 64). 187 p. ISBN: 2- 85653-579-8.
Streissl, F., and W. Hödl. 2002. Growth, morphometrics, size at maturity, sexual dimorphism and condition index of A. torrentium Schrank. Hydrobidogia 477: 201-208.
Taylor, C.A. 2002. Taxonomy and conservation of native crayfish stocks. In: Biyology of Freshwater Crayfish (Ed: Holdich, D.M.). Blackwell Sci. Pty. Ltd., Australia. pp: 236-257.
Taylor, C.A. 2003. Conservation assessment for a crayfish (Orconectes placidus). USDA Forest Service, Eastern Region, Center for Biodiversity, Illinois Natural History Survey 607 E. Peabody Drive, Champaign, IL 61820, USA. 11 p.
Trontelj, P., M. Yoichi, S. Boris. 2005. Phylogenetic and phylogeographic relationships in the crayfish genus Austropotamobius inferred from mitochondrial COI gene sequences. Molecular Phylogenetics and Evolution 34: 212-226.
Westman, K. 2002. Non-native crayfish in Europe: negative and positive impacts and interactions with native crayfish. In: Leppäkoski, E., Gollasch, S. and Olenin, S. (eds.), Invasive aquatic species of Europe. Distribution, impacts and management, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Boston, London: 76-95, 548-583.
Wickins, J.F., and D.O’C. Lee. 2002. Crustacean Farming Ranching and Culture. Blackwell Science, Oxford. 446 pp. ISBN 0-632-05464-6.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Muzaffer Mustafa Harlıoğlu

Serpil Mişe Yonar

Publication Date

March 1, 2007

Submission Date

December 7, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 1970 Volume: 24 Number: 1

IZ

https://izlik.org/JA98UX62HA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Harlıoğlu, M. M., & Yonar, S. M. (2007). Yabancı Tatlı Su Istakoz Türlerinin Türkiye’ye Stoklanmasının Meydana Getirebileceği Muhtemel Sonuçlar. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 24(1), 213-218. https://izlik.org/JA98UX62HA