Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme.

Yağmur Nil Demirel; T. Haluk Çelik

EN TR

Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme.

Öz

Kabuklu deniz hayvanlarının tüketimine bağlı olarak gelişen zehirlenmelerin içinde en yüksek ölüm oranını paralitik kaynaklı zehirlenmesi oluşturmaktadır. Paralitik gıda zehirlenmesi, filtrasyon yoluyla toksini bünyelerine alan kabukluların tüketimiyle vücuda alınan toksinlerin etkisini çok kısa sürede göstermesi ve etkili bir tanı ve tedavi edilmezse 24 saat içinde ölümle sonuçlanan tablolara sebebiyet vermesinden dolayı halk sağlığı açısından oldukça önemli bir konumdadır. İlk kez Saxidomus giganteus isimli midyede belirlendiği için ismi saksitoksin olarak tanımlanmıştır. Toksinin pişirme, ısıtma, dondurma, buhar uygulaması gibi işlemlerden etkilenmemesi halk sağlığı açısından önemini arttırmaktadır. Ayrıca toksin taşıyan dinoflagellatların suda yaşamaları için optimum şartlar sağlandığında sayılarını hızlı bir şekilde artırarak su ve çevre kirliliğine neden olmaktadırlar. İnsan sağlığı yanında çevre sağlığı ve sularda yaşayan diğer canlıların sağlığını da olumsuz etkilemektedirler. Bu noktadan yola çıkarak bu derlemede toksinin genel özellikleri, toksini taşıyan canlılar, biyotransformasyonu, analiz yöntemleri, detoksifikasyonu gibi halk ve çevre sağlığını ilgilendiren konular hakkında bilgi verilmiştir

Anahtar Kelimeler

Paralitik Gıda Zehirlenmesi, Zararlı Alg Çoğalması, Semptomlar, Toksin Analiz Yöntemleri, Yasal Düzenleme

Kaynakça

Acres, J., Gray, J., 1978. Paralytic shellfish poisoning. Canadian Medical Association Journal, 119, 1195-1197.
Anderson, D.M., Bricelj, V.M., Lee, J.H., Cembella, A.D., 1990. Uptake kinetics of paralytic shellfish toxins from the dinoflagellate Alexandrium fundyense in the mussel Mytilus edulis. Marine Ecology Progress Series, 63: 177–188. doi: 10.3354/meps063177
Anderson D.M., 1994. Red Tides. Scientific American, 271(2): 52-58. doi: 10.1038/scientificamerican0894-62
Anderson, D.M., 2009. Approaches to monitoring, control and management of harmful algal blooms. Ocean Coastal Management,52(7):342. doi: 10.1016/j.ocecoaman.2009.04.006
Andrinolo, D., Michea, L., Lagos, N., 1999. Toxic effects, pharmacokinetics and clearance of saxitoxin, a component of paralytic shellfish poison (PSP) in cats. Toxicon, 37(3): 447-464. doi: 10.1016/S0041-0101(98)00173-1
Andrinolo, D., Iglesias, V., García C., Lagos, N., 2002. Toxicokinetics and toxicodynamics of gonyautoxins after an oral toxin dose in cats. Toxicon, 40 (6): 699-709. doi: 10.1016/S0041-0101(01)00263-X
Anonymous, 2011. Red Tide (10.03.2012).
Anonymous, 2012. Centers For Disease Control and Prevention. Paralytic shellfish outbreaks (26.02.2012).

Anonymous, 2013a. T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu. Avlanan deniz ürünleri miktarı (25.07.2013).
Anonymous, 2013b. Centers for Disease Control and Prevention. Paralytic shellfish poisoning (10.05.2013).
Anonymous, 2013c. Centers For Disease Control and Prevention. Paralytic shellfish outbreaks (26.06.2013).
Anonymous, 2013d. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü. Hayvansal gıdaların resmi kontrollerine ilişkin özel kuralları belirleyen yönetmelik, Hayvansal gıdalar için özel hijyen kuralları yönetmeliği (20.06.2013).
Bower, D.J., Hart, R.J., Matthews, P. A., Howden, M. E., 1981. Nonprotein neurotoxins. Clinical Toxicology, 18(7): 813-843. 10.3109/15563658108990310
Bravo, I., Reyero, M.I., Cacho, E., Franco, J.M., 1999. Paralytic shellfish poisoning in Haliotis tuberculata from the Galician coast: geographical distribution, toxicity by lengths and parts of the mollusc. Aquatic Toxicology, 46(2): 79-85. doi: 10.1016/S0166-445X(98)00122-2
Bricelj, V.M., Connel, L., Konoki, K., Macquarrie, S. P., Scheuer, T., Catterall, W.A., Trainer, V.L., 2005. Sodium channel mutation leading to saxitoxin resistance in clams increase risk of PSP. Nature, 434: 763-767. doi: 10.1038/nature03415
Burchell, B., Bierley, C.H., Rance, D., 1995. Specificity of human UDP glucuronosyltransferases and xenobiotics glucuronidation. Life Science, 57(20): 1819–1831. doi: 10.1016/0024-3205(95)02073-R
Cembella, A.D., Shumway, S.E., Lewis, N., 1993. Anatomical distribution and spatio temporal variation in paralytic shellfish toxin composition in two bivalve species from the gulf of Maine. Journal of Shellfish Research, 12: 389– 403.
Concon, J.M., 1988. Toxicology of Marine Foods In: Food Toxicology, M. Dekker (ed.), New York, pp. 511-542.
Erol, I., 2007. Gıda Hijyeni ve Mikrobiyolojisi. Pozitif matbaacılık, Ankara, Türkiye, 227 s.
Etheridge, S., 2010. Paralytic shellfish poisoning: Seafood safety and human health perpectives. Toxicon, 56: 108-122.
1016/j.toxicon.2009.12.013
Franquelo, F., Dominguez Picon, F., Cruz – Conde de boom, R., Tellez Lagos, N., 1998. Microalgal blooms: A global issue with negative impact in Chile. Biological Research, 31(4): 375-386.
Garcia, C., Bravo, M.C., Lagos, M., Lagos, N., 2004. Paralytic shellfish poisoning: post mortem analysis of tissue and body fluid samples from human victims in the Patagonia fjords. Toxicon, 43(2): 149–158. doi: 10.1016/j.toxicon.2003.11.018
Garcia, C., Lagos, M., Truan, D., Lattes, K., Véjar, O., Chamorro, B., Iglesias, V., Andrinolo, D., Lagos, N., 2005. Human intoxication with paralytic shellfish toxins: Clinical parameters and toxin analysis in plasma and urine. Biological Research, 38(2-3): 197-205. doi: 10.4067/S0716-97602005000200009
Garcia, C., Rodrıguez-Navarro, A., Diaz, J.C., Torres, R., Lagos, N., 2009. Evidence of in vitro glucuronidation and enzymatic transformation of paralytic shellfish toxins by healthy human liver microsomes fraction. Toxicon, 53(2): 206–213. doi: 10.1016/j.toxicon.2008.10.028
Gerssen, A., Pol-Hofstad, I.E., Poelman, M., Mulder, P. P.J., van den Top, H.J., de Boer, J., 2010. Marine Toxins: Chemistry, Toxicity, Occurrence and Detection, with Special Reference to the Dutch Situation. Toxins, 2: 878-904. doi: 10.3390/toxins2040878
Gessner, B.D., Middaugh, J.P., 1995. Paralytic shellfish poisoning in Alaska: a 20 year retrospective analysis. American Journal of Epidemiology, 141(8): 766-770.
Gessner, B.D., Bell, P., Doucette, G.J., Moczydlowski, E., Poli, M.A., Dolah, F.V., Hall, S., 1997. Hypertension and identification of toxin in human urine and serum following a cluster of mussel-associated paralytic shellfish poisoning outbreaks. Toxicon, 35(5): 711-722. doi: 10.1016/S0041-0101(96)00154-7
Hall, S., 1982. Toxins and toxicity of Protogonyaulax from the northeast doi: 10.1016/S0041-0101(02)00176-9 Pacific . Ph.D . Thesis. University of Alaska, Fairbanks, AK. crab Telmessus acutidens. Toxicon, 40(11): 1593-1599.
Hallegraef, G.M., 1993. A review of harmful algal blooms and their apparent global increase. Phycologia, 32(2): 79-99. doi: 10.2216/i0031-8884-32-2-79.1
Halstead, B.W. , Schantz, E.J., 1984. Paralytic shellfish poisoning. World health organization, Geneva: WHO Offset publication, 79: 1-60.
Hoeger, S., Shaw, G., Hitzfeld, B., Dietrich, D., 2004. Occurrence and elimination of cyanobacterial toxins in two Australian drinking water treatment plants. Toxicon, 43(6): 639-649. doi: 10.1016/j.toxicon.2004.02.019
Humpage, A.R., Magalhaes, V.F., Froscio, S.M., 2010. Comparison of analytical tools and biological assays for detection of paralytic shellfish poisoning toxins. Analytical and Bioanalytical Chemistry, 397(5): 1655-1671. doi: 10.1007/s00216-010-3459-4
Kao, D.Y., 1993. Paralytic Shellfish Poisoning. In: Algal Toxins in seafood and drinking water, I.R. Falconer (Ed.), Academic Press, New York, 75-86. doi: 10.1016/B978-0-08-091811-2.50009-5
Kılıç, S., 2006. Biyolojik silah olarak toksinler. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 63(1): 85-106.
Kodama, M., Sato, S., 2000. Seafood and Freswater Toxins: Pharmacology, Physiology and Detection. Marcel Dekker, New York, 165-175 p.
Kodama, M., 2010. Paralytic shellfish poisoning toxins: biochemistry and origin. Aqua- BioScience Monographs, 3(1): 1-38. doi: 10.5047/absm.2010.00301.0001
Kvitek, R.G., 1991. Paralytic shellfish toxins sequestered by bivalves as a defense against siphon-nipping fish. Marine Biology, 11 (3): 369-374. doi: 10.1007/BF01319408
Kvitek, R.G., De gange, A.R., Beitle, M.K., 1991. Paralytic Shelfish Poisoning Toxins Mediate Feeding Behavior of Sea Otters. Limnology and Oceanography, 36(2): 393-404. doi: 10.4319/lo.1991.36.2.0393
Kwong, R., Wang, V., Lamb, P., Yu, P., 2006. The uptake, distribution and elimination of paralytic shellfish toxins in mussels and fish exposed to toxic dinoflagellates. Aquat. Toxicology, 80(1): 82-91. doi: 10.1016/j.aquatox.2006.07.016
Lehane, L., 2001. Paralytic shellfish poisoning: a potential public health problem. Medical Journal of Australia, 175(1): 29–31.
Llewellyn, L.E., Dodd, M.J., Robertson, A., Ericson,G., Koning,C., Negri, A.P., 2002. Post-mortem analysis of samples from a human victim of a fatal poisoning caused by the xanthid crab, Zosimus aeneus. Toxicon, 40(10): 1463-1469. doi: 10.1016/S0041-0101(02)00164-2
Levin, R.E., 1992. Paralytic shellfish toxins: their origins, characteristics, and methods of detection: a review. Journal of Food Biochemistry, 15(6): 405–417. doi: 10.1111/j.1745-4514.1991.tb00425.x
Mons, M.N., Egmond, V., Speıjers, G.J.A., 1998. Paralytic shellfish poisoning; A review. National Instute of Public Health and the Environment Bilthoven, the Netherlands.,1-47 p.
Naseem, S.M., 1996. Toxicokinetics of [3H] Saxitoxinol in Peripheral and Central Nervous System of Rats. Toxicology and Applied Pharmacology, 141: 49-58.
Negri, A.P., Jones, G.J., 1995. Bioaccumulation of paralytic shelllfish poisoning (PSP) toxins from the cynobacterium Anabaena circinalis by the freshwater mussel Alathyria condola. Toxicon, 33: 667-678. doi: 10.1016/0041-0101(94)00180-G
Newcombe, G., Nicholson, B., 2004. Water Treatment Options For Dissolved Cyanotoxins. Journal of water supply: research and technology, 227-239.
Oikawa, H., Fujita, T., Satomi, M., Suzuki, T., Kotani, Y., Yano, Y., 2002.
Oshima, Y., Yasumoto, T., Karunasaga, R.I., 1990. A toxin profile for shellfish involved in an outbreak of paralyti shellfish poisoning in India. Toxicon, 28(7): 868-870.
Oshima, Y., 1989. Toxins in Pyrodinium bahamense var. compressum and infested marine organims. In: Hallegraeff, G. M., MacLean, J. L., eds. Biology, Epidemiology and Management of Pyrodinium Red Rides, Management and TrainingWorkshop. Manila: ICLARM, Bandar Seri Begawan, Brueni Darussalam, 73–79 p.
Oshima, Y., 1995. Postcolumn derivatization liquid-chromatographic method for paralytic shellfish toxins. Journal of AOAC International, 78(2): 528–532.
Rapala, J., Robertson, A., Negri, A.P., Berg, K.A., Tuomi, P., Lyra, C., Erkomaa, K., Lahti, K., Hoppu, K., Lepisto, L., 2005. First Report of Saxitoxin in Finnish Lakes and Possible Associated Effects on Human Health.Environmental Toxicology, 20 (3): 331-340. 10.1002/tox.20109
Shimizu, Y., Yoshıoka, M., 1981. Transformation of paralytic shellfish toxins as demonstrated in scallop homogenates. Science, 212: 546- 547. doi: 10.1126/science.7209548
Sullivan, J.J., 1988. Methods of analysis for DSP and PSP toxins in shellfish: a review. Journal of Shellfish Research, 7: 587-595.
Usup, G., Leaw, C.P., Cheah, M.Y., Ahmad, A., Boon-Koon, N.G., 2004. Analysis of paralytic shellfish poisoning toxin congeners by a sodium channel receptor binding assay. Toxicon, 44(1): 37–43. doi: 10.1016/j.toxicon.2004.03.026
Wang, D., 2008. Neurotoxins from Marine Dinoflagellates: A Brief Review. Marine Drugs, 6(2): 349-371. doi: 10.3390/md20080016
Wiese, M., D’agostino, P.M., Mihali, T.K., Moffitt, M.C., Neilan, B.A., 2010. Neurotoxic Alkaloids: Saxitoxin and Its Analogs. Marine Drugs, 8: 2185-2211. doi: 10.3390/md8072185
Wright, J.L.C., 1995. Dealing with seafood toxins: present approaches and future options. Food Research International, 28: 347- 358. doi: 10.1016/0963-9969(95)00001-3
Yen, I.C., Astudillo, L.R., Soler, J.F., Barbera-Sanchez, A., 2006. Paralytic shellfish poisoning toxin profiles in gren mussels from Trinidad and Venezuela. Journal of Food Compoition and Analysis, 19 (1): 88-94.
1016/j.jfca.2004.11.006
Yoshida, T., Sako, Y., Uchida, A., Ishida, Y., Arakawa ,O., Noguchi, T.,
Purification and properties of paralytic shellfish poisoning toxins
sulfotransferase from toxic dinoflagellate Gymnodinium catenatum.
Intergovermental Oceanographic Commission of UNESCO, Paris, 499- 502.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Yağmur Nil Demirel

T. Haluk Çelik

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2013

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Cilt: 30 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA67NJ36FG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demirel, Y. N., & Çelik, T. H. (2013). Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 30(3), 139-146. https://izlik.org/JA67NJ36FG

AMA

1.Demirel YN, Çelik TH. Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme. EgeJFAS. 2013;30(3):139-146. https://izlik.org/JA67NJ36FG

Chicago

Demirel, Yağmur Nil, ve T. Haluk Çelik. 2013. “Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme”. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences 30 (3): 139-46. https://izlik.org/JA67NJ36FG.

EndNote

Demirel YN, Çelik TH (01 Eylül 2013) Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences 30 3 139–146.

IEEE

[1]Y. N. Demirel ve T. H. Çelik, “Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme”., EgeJFAS, c. 30, sy 3, ss. 139–146, Eyl. 2013, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67NJ36FG

ISNAD

Demirel, Yağmur Nil - Çelik, T. Haluk. “Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme”. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences 30/3 (01 Eylül 2013): 139-146. https://izlik.org/JA67NJ36FG.

JAMA

1.Demirel YN, Çelik TH. Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme. EgeJFAS. 2013;30:139–146.

MLA

Demirel, Yağmur Nil, ve T. Haluk Çelik. “Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme”. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, c. 30, sy 3, Eylül 2013, ss. 139-46, https://izlik.org/JA67NJ36FG.

Vancouver

1.Yağmur Nil Demirel, T. Haluk Çelik. Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme. EgeJFAS [Internet]. 01 Eylül 2013;30(3):139-46. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67NJ36FG

Paralytic shellfish poisoning.

Öz

Anahtar Kelimeler

Kabuklu deniz hayvanlarından kaynaklanan paralitik zehirlenme.

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster