Impacts of intensive aquaculture on hydrological systems and water quality parameters in the Keban Strait (Elazığ-Malatya)

Murat Aydın

doi:10.12714/egejfas.42.4.05

TR EN

Keban Boğazı'nda (Elazığ-Malatya) yoğun su ürünleri yetiştiriciliğinin hidrolojik sistemler ve su kalitesi parametreleri üzerindeki etkileri

Öz

Bu çalışma, iklim değişikliği, nüfus artışı ve yoğun kentleşme gibi küresel etkenlerle artan arazi kullanımı ve su kaynakları üzerindeki baskıyı coğrafi açıdan değerlendirmektedir. Sınırlı tatlı su kaynaklarının sürdürülebilirliği, özellikle Keban Boğazı örneği üzerinden analiz edilmiştir. Elazığ ve Malatya illeri arasında yer alan bu alanda, Keban ve Karakaya barajları sonrasında gelişen kültür balıkçılığı faaliyetlerinin su kalitesi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Karma araştırma yöntemi kullanılarak, üç örneklem noktasından alınan su örnekleri fiziksel ve kimyasal parametreler açısından değerlendirilmiş; su kalitesinin zamanla bozulduğu tespit edilmiştir. Çalışma, su kaynaklarının yönetimi ve sürdürülebilirliğine yönelik mikro düzeyde özgün veriler sunarak, Türkiye’nin diğer kurak bölgeleri için de benzer araştırmaların gerekliliğini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Impacts of intensive aquaculture on hydrological systems and water quality parameters in the Keban Strait (Elazığ-Malatya)

Abstract

This study geographically evaluates the pressure on land use and water resources, which is increasing due to global factors such as climate change, population growth, and intense urbanization. The sustainability of limited freshwater resources has been analyzed, particularly through the example of the Keban Strait. In this area located between the provinces of Elazığ and Malatya, the effects of aquaculture activities that developed after the Keban and Karakaya dams on water quality have been examined. Using a mixed research method, water samples taken from three sampling points were evaluated in terms of physical and chemical parameters; water quality deteriorated over time. This study provides original micro-level data on water resource management and sustainability, emphasizing the need for similar research in other arid regions of Türkiye.

Keywords

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK BİDEB

Proje Numarası

1919B012327563

Etik Beyan

Ethical approval is not required for this study

Kaynakça

Abell, R., Allan, J.D., & Lehner, B. (2007). Unlocking the potential of protected areas for freshwaters. Biological Conservation, 134(1), 48-63. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2006.08.017
American Public Health Association (APHA). (1995). Standard Methods for the Examination for Water and Wastewater (19th edition). Washington, Byrd Prepess Springfield.
Aydın, H., & Yandı, İ. (2024). Su ürünleri yetiştiriciliğinin bölgesel kalkınmada önemi: Elazığ ili örneği. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 9(4), 577-581. https://doi.org/10.35229/jaes.1560033
Bain, M.B., Harig, A.L., Loucks, D.P., Goforth, R.R., & Mills, K.E. (2000). Aquatic ecosystem protection and restoration: advances in methods for assessment and evaluation. Environmental Science and Policy, 3(3), 89-98. https://doi.org/10.1016/S1462-9011(00)00029-0
Burak, S., Zeki, S., Ulker, D., & Bayırhan, İ. (2022). The legal framework of water quality management in Turkey. Turkish Journal of Water Science & Management, 6(1), 121-144. https://doi.org/10.31807/tjwsm.946225
Celayir, Y., Pala, M. & Yüksel, F. (2006). Keban Baraj Gölü balıkçılığı. I. Balıklandırma ve Rezervuar Yönetim Sempozyumu, 7-9 Şubat 2006 (ss: 259-268). Antalya, Türkiye.
Creswell, J.W. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Güner, B. (2016). Keban baraj gölü’nde kültür balıkçılığı. Fırat University Journal of Social Sciences, 25(1), 1 8. https://doi.org/10.18069/fusbed.62407

Hâkimiyet (2025, March 24). Keban baraj gölü alarm veriyor. https://www.elazighakimiyethaber.com/keban-baraj-golu-alarm-veriyor/116187/
Hermoso, V., Kennard, M.J., & Linke, S. (2012). Integrating multidirectional connectivity requirements in systematic conservation planning for freshwater systems. Diversity and Distributions, 18(5), 448-458. https://doi.org/10.1111/j.1472-4642.2011.00879.x
Johnson, R.B., & Onwuegbuzie, A.J. (2004). Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. Educational Researcher, 33(7), 14-26. https://doi.org/10.3102/0013189X033007014
Kalınca, A. (1997). Keban ve Yakın Çevresinin Jeomorfolojisi. [Unpublished doctoral dissertation]. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
Kanal23 (2025, January 13). Kafes balık üretim tesisleri doğayı kirletiyor. https://kanal23.com/haber/elazig/kafes-balik-uretim-tesisleri-dogayi-kirletiyor-wG2FZR3R
Karapınar, M. (2024, December 29). Keban baraj gölü’nde balıkçılar zor günler yaşıyor https://www.kanal23.com/haber/elazig/keban-baraj-golunde-balikcilar-zor-gunler-yasiyor-jIEuU4Ic
Koca, S.B., Terzioğlu, S., Didinen, B.İ. & Yiğit, N.Ö. (2011). Sürdürülebilir su ürünleri yetiştiriciliğinde çevre dostu üretim. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 3(1), 107 114. https://doi.org/10.1501/Csaum_0000000049
Küçükyılmaz, M., Nedim Örnekci, G., Atilla Uslu, A., Birici, N., Şeker, T., Özbey, N. (2019). Karakaya Baraj Gölü 10. bölgesinin su kalitesi ve alabalık yetiştiriciliği açısından değerlendirilmesi. International Journal of Eastern Mediterranean Agricultural Research, 2(1), 20-29.
Küçükyılmaz, M., Uslu Şenel, G., Birici, N., Örnekçi, N.G., Yıldız, N., & Şeker, T. (2017). Karakaya Baraj Gölü Su Kalitesinin İncelenmesi. Yunus Araştırma Bülteni, 17(2), 145 155. https://doi.org/10.17693/yunusae.v17i27092.288104
Örnekci, G.N., Uslu, G., Saler, S., Sönmez, F., Uslu, A. A., Karakaya, G., Özbey, N., & Yıldız, N. (2012). Karakaya Baraj Gölü'nde alabalık yetiştiriciliği yapan çiftlikler ile çevrenin karşılıklı etkileşimi (Proje No: TAGEM/HAYSÜD/2010/09/03/01). T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Su Ürünleri Araştırma İstasyonu Müdürlüğü.
Qu, J., & Peng, J. (2025). Significance and enlightenment of implementing water ecological assessments. Water & Ecology, 1(1), 100002. https://doi.org/10.1016/j.wateco.2025.100002
Rashid, R., F. Çoban, M.Z., & Saler, S., (2021). Keban Baraj Gölü (Elazığ-Türkiye) su kalitesinin değerlendirilmesi. 2nd International Baku Conference on Scientific Research 2021 (ss. 276-288). Baku, Azerbaijan.
Republic of Turkey, Presidency of Strategy and Budget. (2019). Eleventh development plan (2019–2023). Decision of the Grand National Assembly of Turkey, No. 1225, dated July 18, 2019. Ankara: Presidency of Strategy and Budget. https://www.sbb.gov.tr/wp 1econtent/uploads/2020/04/Eleventh_Development_Plan_2019-2023.pdf
Siler, M. & Şengün, M.T. (2022). Karaleylek ve Saklıkapı Kanyonu’nun (Elazığ) Jeopark Potansiyeli. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 409-426. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1054801
Tashakkori, A., & Teddlie, C. (1998). Mixed methodology: Combining qualitative and quantitative approaches (Vol. 46). Sage Publications. Tonbul, S. (1985). Kuzova-Hasandağı Çevresinin (Elazığ Batısı) Fiziki Coğrafyası. [Unpublished doctoral dissertation]. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
Tonbul, S. (1987). Elazığ batısının genel jeomorfolojik özellikleri ve gelişimi. Jeomorfoloji Dergisi, 15, 37-52.
Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği. (2008). Türkiye’de su yönetimi: Sorunlar ve öneriler. İstanbul, TÜSİAD Yayın No: T/2008-09/469.
TÜİK. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025, September 22). İstatistik Veri Portalı. https://data.tuik.gov.tr/
Yüngül, M., Harlıoğlu, A.G., Bağcı, E., (2012). Elazığ’da su ürünleri sektörünün günümüzdeki durumu. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 5(1), 91-94.
Zou, S., Ju, H., & Zhang, J. (2025). Water quality management in the age of AI: Applications, challenges, and prospects. Water, 17(11), 1641. https://doi.org/10.3390/w17111641

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Koruma ve Biyolojik Çeşitlilik , Çevre Yönetimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Murat Aydın ^*
0000-0002-0229-5194
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

1 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

10 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

7 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

16 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 42 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.12714/egejfas.42.4.05

IZ

https://izlik.org/JA74DP43WY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aydın, M. (2025). Impacts of intensive aquaculture on hydrological systems and water quality parameters in the Keban Strait (Elazığ-Malatya). Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 42(4), 317-322. https://doi.org/10.12714/egejfas.42.4.05