Yaşlanma ve alglerin anti-gerontolojik etkileri
Öz
Günümüzde yeni kentsel yaşam, çalışma koşulları ve antropojenik faaliyetlerde kullanılmakta olan kimyasallar ekolojik kirliliği beraberinde getirmiştir. Kimyasalların canlılarda metabolizma ile ilgili, sitotoksik ve mutajenik hasarlar yaptığı bilinmektedir. Kimyasalların mutajenik ve karsinojenik aktiviteleri arasında ilişki vardır. Ülkemizde en sık ölüm sebebi olan kalp-damar hastalıkları ve kanser rahatsızlıkları insanların genetik ömrünü tamamlamalarına engel oluşturmaktadır.
Yaşlanma, vücut fonksiyonlarında geri dönüşümsüz ve ilerleyici bir azalma ve bu sırada yeniden şekillenme ile giden, doğum ile ölüm arasında yer alan kompleks yaşam sürecinin doğal bir parçası olarak tanımlanmaktadır. Gerontoloji Bilimi dünyasında canlılarda yaşlanma sürecini açıklamaya çalışan birçok teori mevcuttur. Somatik mutasyonlar teorisi, telomeraz aktivitesi teorisi, serbest radikaller teorisi, genetik yaşlanma teorisi, İmmünoloji ve endokrin teorisi, kalori kısıtlaması teorisi bunlardan bazılarıdır. Bu teoriler içinde serbest oksijen radikallerinin kronik, birikici etkisi ile yaşlanmayı açıklayan görüş, günümüzde önde gelen teorilerinden biridir. Bu teoriye göre küçük ama bütün yaşam boyunca süren antioksidan sistemdeki yetersizlikler yaşlanmaya neden olmaktadır. Serbest radikaller, tek sayıdaki (eşlenmemiş) elektron sayısına sahip atomlar veya atom gruplarıdır ve hücredeki solunum sırasında oksijen bazı moleküller ile etkileşime girdiğinde oluşturulabilir. Oluştuktan sonra, bu oldukça reaktif radikaller, domino gibi, zincirleme reaksiyonlarla DNA gibi hücre moleküllerine zarar verebilirler. Bu hasarların tamir edilemeyip birikmesi kanser gibi hastalıklara neden olabilir ve yaşlanmayı hızlandırır. Antioksidanlar kanser, yaşlanma ve çeşitli hastalıkların ortak yolağı olan hücresel hasarın önlenmesinde yakından ilgilidir. Vücudun kendi antioksidan savunma sistemine ek olarak, serbest radikal hasarını önlemek için antioksidanlar gıdalarla birlikte alınmalıdır. Bu nedenle her geçen gün önemi artan bazı alg çeşitleri ve onlardan teknoloji ile elde edilen antioksidan bileşikler destek besini olarak ticari işletmelerce piyasaya sunulmaktadır. Bazı alglerin kıymetli antioksidanlar içerdiği bilinmektedir ve antioksidanlarca zengin bu alglerin anti-gerontolojik rolü önemli bir konudur. Diyete özellikle alglerden elde edilen antioksidanların eklenmesi ile bazı model hayvan türlerinde ömür uzunluğu ile ilgili pozitif sonuçlar alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, alglerin zengin antioksidan içerikleri nedeniyle gelecekteki anti-gerontolojik potansiyellerine dikkat çekmektir.
Anahtar Kelimeler
References
- Atlı, K. & Bozcuk, A.N. (2002). Telomer ve hücresel yaşlanma. Geriatri, 5(3): 111-114.
- Balboa, E.M., Li, Y.X., Ahn, B.N., Eom, S.H., Domínguez, H., Jiménez, C. & Rodríguez, J. (2015). Photodamage attenuation effect by a tetraprenyltoluquinol chromane meroterpenoid isolated from Sargassum muticum. Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology, 148: 51-58. doi: 10.1016/j.jphotobiol.2015.03.026
- Bhuvaneswari, S., Murugesan, S., Subha, T.S., Dhamotharan, R. & Shettu, N. (2013). Journal of Chemical and Pharmaceutical Research, 5(3): 82-85.
- Bishop, N.A. & Guarente, L. (2007). Genetic links between diet and lifespan: shared mechanisms from yeast to humans. Nature Reviews Genetics, 8(11): 835-844. doi: 10.1038/nrg2188
- Browner, W.S., Kahn, A.J., Ziv, E., Reiner, A.P., Oshima, J., Cawthon, R.M., & Cummings, S.R. (2004). The genetics of human longevity. The American Journal of Medicine, 117(11): 851-860. doi: 10.1016/j.amjmed.2004.06.033
- Burçak, G. & Andican, G. (2004). Oksidatif DNA hasarı ve yaşlanma. Cerrahpaşa Tıp Dergisi, 35(4): 159-169.
- Cao, J., Wang, J., Wang, S. & Xu, X. (2016). Porphyra species: a mini-review of its pharmacological and nutritional properties. Journal of Medicinal Food, 19(2), 111-119. doi: 10.1089/jmf.2015.3426
- CHA, S.H., KO, S.C., Kim, D., & JEON, Y.J. (2011). Screening of marine algae for potential tyrosinase inhibitor: those inhibitors reduced tyrosinase activity and melanin synthesis in zebrafish. The Journal of Dermatology, 38(4): 354-363. 10.1111/j.1346-8138.2010.00983.x
Details
Primary Language
English
Subjects
-
Journal Section
Review
Authors
Şükran Çakır Arıca
*
İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Publication Date
December 15, 2017
Submission Date
April 22, 2017
Acceptance Date
September 11, 2017
Published in Issue
Year 1970 Volume: 34 Number: 4
Cited By
‘Skualen’ Triterpeninin Somatik Mutasyonlar Üzerine Etkisinin Drosophila melanogaster’de In vivo Kanat Benek Testi ile Araştırılması
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1103555Drosophila melanogaster’in farklı soylarında astaksantin’in in vivo kronik etkilerinin belirlenmesi
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.754474