Review

The course of alteration of Black Sea salmon (Salmo labrax Pallas, 1814) fishery and culture

Volume: 42 Number: 1 March 8, 2025
TR EN

Türkiye’de Karadeniz somonu (Salmo labrax Pallas, 1814) balıkçılığının dönüşüm seyri

Öz

Karadeniz somonu, Karadeniz’e has endemik türlerden biridir. Doğal dağılım alanı Karadeniz ve Karadeniz ile Azak Denizi’ni besleyen birçok akarsudur. Göçmen olmayan formları Karadeniz’e dökülen küçük dereler ve nehir kollarında bulunurken anadrom formları ise Karadeniz’e dökülen büyük akarsular ve nehirlerde bulunmaktadır. Son yıllarda antropolojik etkiler neticesinde türün dağılım gösterdiği akarsularda özellikle anadrom formların nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Doğal popülasyonun azalmasında etkili olan avcılığın av yasakları listesinde yer almasında önemli olan isimlendirilmesine yönelik karmaşa günümüzde de devam etmektedir. Ancak Karadeniz somonu, Salmo labrax, Black Sea salmon isimleri güncelliğini korumaktadır. Türkiye’de sinonim olarak Karadeniz somonu, deniz alabalığı, denizalası ve kırmızı benekli alabalık isimleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Türün, kültür şartlarında üretimine yönelik bilinen ilk çalışma, 1920’li yıllarda Abazya bölgesinde kurulan bir kuluçkahanede balıklandırma amacıyla başlatılmıştır. Türkiye’de 1988 yılında FAO desteğinde başlatılan çalışma ile deniz alabalıklarının stok durumu araştırılmış olup kültür üretimi için tesis yerlerinin ön etüt çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmaya müteakip 1998 yılından itibaren doğal ortamdan toplanan bireylerle damızlık stok oluşturulmuş, birçok kültür özelliği belirlenmiş, kültüre alınmış, balıklandırma amacıyla kullanılmış ve özel sektöre kazandırılmıştır. Günümüzde, Karadeniz’e komşu ülkeler arasında sadece Türkiye’de ticari yetiştiricilik üretimi devam etmektedir. Bu çalışma doğal dağılım alanındaki topluluklar tarafından sevilerek tüketilen Karadeniz somonunu daha iyi tanımak, tür için değişen ekosistemi anlamak ve ticari üretiminin yaygınlaşmasına katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

General Directorate of Agricultural Research and Policies

Thanks

We would like thank to Central Fisheries Research Institute

References

  1. Adkison, M.D., & Cunningham, C.J. (2015). The effects of salmon abundance and run timing on the performance of management by emergency order. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 72(10), 1518e1526. https://doi.org/10.1139/cjfas-2015-0174
  2. Akçiçek, E., & Canyurt, M.A. (1993). Anadolu’da balık ile ilgili inançlar ve halk hekimliği uygulamaları, doğu anadolu bölgesi I. Su Ürünleri Sempozyumu, 23-25 Haziran 1993, Bildiriler Kitabı, Erzurum, 1-12 s.
  3. Akimov, I.A., & Radchenko, V. (2009). Red data book of Ukraine. Animals. Kyiv: Global Consulting.
  4. Aksungur, M., Zengin, M., Tabak, İ., Aksungur, N., & Alkan, A. (2011). Migration characteristics of the Black Sea trout (Salmo trutta labrax, Pallas, 1814) in the Eastern Black Sea coasts and streams. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 11(4), 623-630.
  5. Altinok, I., Özturk, R.C., Capkin, E., & Kalayci, G. (2020). Experimental crossbreeding reveals variation in growth among brown trout (Salmo trutta) strains and their reciprocal crossbreeds. Aquaculture 521, 734983. https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2020.734983
  6. Anonim, (2024a). Peter Simon Pallas. https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Simon_Pallas. Erişim tarihi 07.05.2024.
  7. Anonim, (2024b). Кумжа (черноморский п/вид, проходная форма) Salmo trutta labrax. https://redbookrf.ru/kumzha-chernomorskiy-pvid-prohodnaya-forma-salmo-trutta-labrax Erişim tarihi 22.05.2024.
  8. Anonim, (2024c). Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı, Resmî Gazete Tarihi: 22.08.2020 Resmî Gazete Sayısı: 31221. https://www.tarimorman.gov.tr/Konular/Su-Urunleri/Su-Urunleri-Avciligi. (Erişim tarihi 30 Nisan 2024).

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Pisciculture , Aquaculture and Fisheries (Other)

Journal Section

Review

Publication Date

March 8, 2025

Submission Date

August 26, 2024

Acceptance Date

February 12, 2025

Published in Issue

Year 1970 Volume: 42 Number: 1

APA
Çakmak, E., Özel, O. T., Mısır, D. S., Düzgüneş, Z. D., & Örnek, V. (2025). Türkiye’de Karadeniz somonu (Salmo labrax Pallas, 1814) balıkçılığının dönüşüm seyri. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 42(1), 70-84. https://doi.org/10.12714/egejfas.42.1.10

Cited By