Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban ve Yamaç) Sahip Meyve ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri

Yıl 2020, Cilt: 51 Sayı: 1, 69 - 78, 25.01.2020
https://doi.org/10.17097/ataunizfd.600314

Öz

Bu çalışma, Erzurum İli Uzundere İlçesi merkez ve köylerinden (Ulubağ,
Çağlayan, Gölbaşı ve Kirazlı) farklı fizyoğrafyaya (taban ve yamaç) sahip sebze
ve meyve bahçelerinden alınan toprak örneklerinin bazı fiziksel ve kimyasal
özelliklerini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Bu amaçla
meyve ve sebze yetiştiriciliğinin yoğun olduğu Uzundere
merkez ile Ulubağ, Çağlayan, Gölbaşı ve Kirazlı köylerinde belirlenen (her
köyden 4 bahçe) 20 bahçeden alınan toprak örneklerinde tekstür, pH, EC, kireç, organik
madde, yarayışlı P, değişebilir potasyum (K), değişebilir kalsiyum+magnezyum (Ca+Mg)
ve değişebilir sodyum (Na), katyon değişim kapasitesi (KDK), bitki tarafından
alınabilir demir, çinko, mangan ve bakır (Fe, Zn, Mn ve Cu) analizleri
yapılmıştır.
Analiz sonuçlarına göre çalışma
alanlarından alınan toprak örnekleri genel olarak kaba bünyeli, pH’ları nötr ve
hafif alkalin (pH 7.34-7.90), EC değerleri 0.31-0.89 dS m
-1 olup
tuzsuz, kireç içerikleri az ve orta (%1.39-7.87), organik madde miktarları orta
ve yeterli (%2.23 ile %7.10), yarayışlı fosfor içerikleri orta ve yeterli (73.7-355.4
kg P
2O5 ha-1), sınıfında yer almaktadır.
Değişebilir K içerikleri 0.12-2.06 me 100g
-1,  değişebilir Ca+Mg içerikleri 10.51 ile 21.57
me 100g
-1 ve değişebilir Na içerikleri ise 0.57-1.06 me 100g-1 arasında
değişmektedir. Diğer taraftan
yarayışlı Fe, Zn, Mn ve Cu içerikleri
sırasıyla 0.71-2.73, 0.96-4.52, 4.60-16.40 ve 1.14-4.14 ppm arasında
belirlenmiştir.
Toprak
örnekleri arasında bağımlı değişkenler açısından bir farklılığın olup
olmadığını tespit etmek amacıyla yapılan bağımsız gruplara ait t testi
(Independent Sample t Test) sonucunda OM, değişebilir Ca+Mg, KDK, Zn ve Mn
bakımından gruplar arasında çok önemli (p<0.01) farklılıkların olduğu tespit
edilmiş, diğer parametreler açısından bir farkın bulunmadığı saptanmıştır. 

Kaynakça

  • Aksoydan, E. (2005). Yaşlılık ve Beslenme, 62 s., Ankara.
  • Anonim (2012). Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu verileri (erişim tarihi: 25.03.2018).
  • Anonim 2017a. https://www.ulusal.com.tr/ekonomi/kisi-basina-yilda-kac-kilo-meyve-yiyoruz-tuik-acikladi-h152584.html (erişim tarihi:18.04.2018)
  • Anonim 2017b. https://www.dunya.com/ekonomi/en-fazla-buğday-ve-domates-tuketiliyor -haberi-383128 (erişim tarihi:21.04.2018)
  • Anonim 2018. https://www.haritamap.com/yer/ulubag-koyu-uzundere (erişimtarihi:27.02.2018)
  • Aydın, A., ve Sezen, Y., 1995. Toprak Kimyası Laboratuvar Kitabı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Yayınları No: 174. ERZURUM
  • Baysal, A. (2000). Genel Beslenme, Hatipoğlu Yayınları. 10. Basım. ISBN: 975-7527-07-6, 194 syf. Ankara.
  • Brown, J.E. (1999). Nutrition Now. 2nd edition, West/Wadswort, Belmont.
  • Bulut, İ. (2006). Genel Tarım Bilgileri ve Tarımın Coğrafi Esasları (Ziraat Coğrafyası).
  • Cemeroğlu, B., Yemenicioğlu, A. ve Özkan, M., (2001). Meyve ve Sebzelerin Bileşimi ve Soğukta Depolanmaları. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları No: 24, Ankara. Ceyhun-Sezgin, A. E. (2013). Meyve ve Sebze İşleme Teknolojisi. Her Yönüyle Gıda Kitabı, Sidaş Medya Ltd. Şti. ISBN No: 978-605-5267-06-3. Syf:85-120.
  • Doğanay, H. (2007).Ekonomik coğrafya 3: Ziraat Coğrafyası. Erzurum: Aktif Yayınevi.
  • Donkin, A.J.M., Johnson, A.E., Lilley, J.M., Morgan, K., Neale, R.J., Page R.M. and Silburn, R.L. (1998). Gender and living alone as determinants of fruit and vegetable consumption among the elderly living at home in Urban Nottingham. Appetite, 30; 39-51.
  • Erman, Y., (2007). Erkek ve Kadınların Diyet - Kanser İlişkisi Hakkındaki Bilgi ve İnanışları. Ankara Üniversitesi Ev Ekonmisi Yüksek Okulu. Bilimsel Araştırmalar ve İncelemeler Yayın No: 16, ISBN: 978-975-482-3.
  • Gee, G.W., Bauder, J.W., 1986. Particle-Size Analysis. Methods of Soil Analysis. Part 1. Physical and Mineralogical Methods Second Edition. Agronomy No: 9, 2. Edition P: 383-441.
  • Güçdemir, İ. H., 2006. Türkiye Gübreler ve Gübreleme Rehberi. T.C T.B.K. TAGEM Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları Genel Yayın No:231, Teknik yayınlar No: T.69, Ankara.
  • IBM SPSS 20.0 Software
  • Kökosmanlı, M. ve Keleş, F. (1996a). Kuşburnu ve Kuşburnu Çayında C Vitamini. Gümüşhane Valiliği KTÜ Orman Fakültesi, Kuşburnu Sempozyumu Bildiriler Kitabı. 5-6 Eylül 1996. 245-252.
  • Kökosmanlı, M. ve Keleş, F., (1996b). Pektik Maddeler ve Sağlık Üzerine Etkileri. Gıda Sanayi, 44, 27-29.
  • Kökosmanlı, M. ve Keleş, F., (2000). Erzurum’da Yetiştirilen Kızılcık Meyvesinin Marmelat ve Pulpa İşlenerek Değerlendirilmesi. Gıda, 25 (4), 289-298.
  • Lindsay, W. L. and Norwell, W. A. 1969. Develoment of DTPA Soil Test for Zinc, Iron, Manganase and Copper. Soil Sci. Soc. Amer. Proc. Vol:33, P: 49-54
  • McLean, E. O., 1982. Soil Hand Lime Requirement. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P: 199- 224.
  • Nelson, D. W., ve Sommers, L. E., 1982. Organic Matter. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P: 574- 579.
  • Nelson, R. E., 1982. Carbonate and Gypsum. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P: 191- 197.
  • Olsen, S. R., ve Sommers, L. E., 1982. Phosphorus. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2.Edition P: 403- 427.
  • Perez-Lizaur, B., Kaufer-Horwitz M. and Plazas, M. (2008). Environmental and Personal Correlates of Fruit and Vegetable Consumption in Low Income, Urban Mexican Children. J Hum Nutr Diet, 21, 63–71.
  • Rhoades, J. D., 1982a. Cation Exchange Capacity. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P:149- 157.
  • Rhoades, J. D., 1982b. Exchangeable Cations. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No:9 Part 2. Edition P:159- 164.
  • Rhoades, J. D., 1996. Salinity: Electrial Conductivity and Dissolved Soilds. In: Methods of Soil Analysis Part III. Chemical Methods 2 Edition. Agronamy. No: 15, Madison, Visconsin. USA, P: 417- 436.
  • Sezen, Y., 1995. Toprak Kimyası. Atatürk Üniversitesi Yayınları No: 790. Ziraat Fakültesi Yayınları No: 322. Ders Kitapları Serisi 71, Erzurum.
  • Sezen, Y., 2002. Toprak Verimliliği. Atatürk üniversitesi Yayınları No: 922. Ziraat fakültesi Yayınları No: 339. Ders Kitapları Serisi 86, Erzurum.
  • Şengül M. ve Keleş, F., (2005). Patatesin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri Üzerine Depolama Şartlarının Etkisi. Gıda, 30 (2), 103-108.
  • Yahia, E.M., Barry-Ryan, C. and Dris, R., (2004). Treatments and Techniques to Minimise The Postharvest Losses of Perishable Food Crops. Production Practices and Quality Assessment of Food Crops, Vol:4, “Postharvest Treatment and Technology”, 95-133. Netherlands.

Determination of Some Physical and Chemical Properties of Soil Examples from Fruit and Vegetable Gardens with Different Fizyografy to Uzundere District

Yıl 2020, Cilt: 51 Sayı: 1, 69 - 78, 25.01.2020
https://doi.org/10.17097/ataunizfd.600314

Öz

This
study was carried out to determine some physical and chemical properties of
soil samples taken from fruit and vegetable gardens with different fizyografy  
(base and slope) from Uzundere
District centers and its villages Ulubağ,
Çağlayan, Gölbaşı and Kirazlı (four garden from each village). For this
purpose, soil samples were collected and analyzed from Uzundere center, where
the fruits and vegetables were common grown, and the gardens determined in the
villages of Ulubağ, Çağlayan, Gölbaşı and Kirazlı. The soil analysis results
were compared with the limit values and the nutrition and fertility status of
the soils was determined. According to the results,
soil
samples had rough textures. pH’s of the samples were
 neutral and slightly alkaline (pH 7.34-7.90), EC values
were 0.31-0.89 dS m
-1 and classified as a salt-free, lime contents
were moderate (1.39-7.87%), organic matter contents were medium and sufficient
(2.23%-7.10%), available phosphorus contents were medium and sufficient (7.37-35.54
kg P
2O5 da-1), exchangeable K contents ranges
from 0.12 to 2.06 me 100g
-1, exchangeable Ca+Mg contents ranges from
10.51 to 21.57 me 100g
-1 and exchangeable Na
0.57-1.06 me 100g-1.  Also,
available Fe, Zn, Mn and Cu contents were between 0.71-2.73, 0.96-4.52,
4.60-16.40 and 1.14-4.14 mg kg
-1 respectively. In order to determine
whether there is a difference between fruit and vegetable gardens soils in
terms of dependent variables, independent samples t test (Independent Sample t
Test) was performed and according to the results there were significant differences
between the groups in terms of OM, ECa + Mg, CEC, Zn and Mn (p <0.01). There
was no difference in terms of other soil properties. 

Kaynakça

  • Aksoydan, E. (2005). Yaşlılık ve Beslenme, 62 s., Ankara.
  • Anonim (2012). Bitkisel Üretim İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu verileri (erişim tarihi: 25.03.2018).
  • Anonim 2017a. https://www.ulusal.com.tr/ekonomi/kisi-basina-yilda-kac-kilo-meyve-yiyoruz-tuik-acikladi-h152584.html (erişim tarihi:18.04.2018)
  • Anonim 2017b. https://www.dunya.com/ekonomi/en-fazla-buğday-ve-domates-tuketiliyor -haberi-383128 (erişim tarihi:21.04.2018)
  • Anonim 2018. https://www.haritamap.com/yer/ulubag-koyu-uzundere (erişimtarihi:27.02.2018)
  • Aydın, A., ve Sezen, Y., 1995. Toprak Kimyası Laboratuvar Kitabı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Yayınları No: 174. ERZURUM
  • Baysal, A. (2000). Genel Beslenme, Hatipoğlu Yayınları. 10. Basım. ISBN: 975-7527-07-6, 194 syf. Ankara.
  • Brown, J.E. (1999). Nutrition Now. 2nd edition, West/Wadswort, Belmont.
  • Bulut, İ. (2006). Genel Tarım Bilgileri ve Tarımın Coğrafi Esasları (Ziraat Coğrafyası).
  • Cemeroğlu, B., Yemenicioğlu, A. ve Özkan, M., (2001). Meyve ve Sebzelerin Bileşimi ve Soğukta Depolanmaları. Gıda Teknolojisi Derneği Yayınları No: 24, Ankara. Ceyhun-Sezgin, A. E. (2013). Meyve ve Sebze İşleme Teknolojisi. Her Yönüyle Gıda Kitabı, Sidaş Medya Ltd. Şti. ISBN No: 978-605-5267-06-3. Syf:85-120.
  • Doğanay, H. (2007).Ekonomik coğrafya 3: Ziraat Coğrafyası. Erzurum: Aktif Yayınevi.
  • Donkin, A.J.M., Johnson, A.E., Lilley, J.M., Morgan, K., Neale, R.J., Page R.M. and Silburn, R.L. (1998). Gender and living alone as determinants of fruit and vegetable consumption among the elderly living at home in Urban Nottingham. Appetite, 30; 39-51.
  • Erman, Y., (2007). Erkek ve Kadınların Diyet - Kanser İlişkisi Hakkındaki Bilgi ve İnanışları. Ankara Üniversitesi Ev Ekonmisi Yüksek Okulu. Bilimsel Araştırmalar ve İncelemeler Yayın No: 16, ISBN: 978-975-482-3.
  • Gee, G.W., Bauder, J.W., 1986. Particle-Size Analysis. Methods of Soil Analysis. Part 1. Physical and Mineralogical Methods Second Edition. Agronomy No: 9, 2. Edition P: 383-441.
  • Güçdemir, İ. H., 2006. Türkiye Gübreler ve Gübreleme Rehberi. T.C T.B.K. TAGEM Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları Genel Yayın No:231, Teknik yayınlar No: T.69, Ankara.
  • IBM SPSS 20.0 Software
  • Kökosmanlı, M. ve Keleş, F. (1996a). Kuşburnu ve Kuşburnu Çayında C Vitamini. Gümüşhane Valiliği KTÜ Orman Fakültesi, Kuşburnu Sempozyumu Bildiriler Kitabı. 5-6 Eylül 1996. 245-252.
  • Kökosmanlı, M. ve Keleş, F., (1996b). Pektik Maddeler ve Sağlık Üzerine Etkileri. Gıda Sanayi, 44, 27-29.
  • Kökosmanlı, M. ve Keleş, F., (2000). Erzurum’da Yetiştirilen Kızılcık Meyvesinin Marmelat ve Pulpa İşlenerek Değerlendirilmesi. Gıda, 25 (4), 289-298.
  • Lindsay, W. L. and Norwell, W. A. 1969. Develoment of DTPA Soil Test for Zinc, Iron, Manganase and Copper. Soil Sci. Soc. Amer. Proc. Vol:33, P: 49-54
  • McLean, E. O., 1982. Soil Hand Lime Requirement. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P: 199- 224.
  • Nelson, D. W., ve Sommers, L. E., 1982. Organic Matter. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P: 574- 579.
  • Nelson, R. E., 1982. Carbonate and Gypsum. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P: 191- 197.
  • Olsen, S. R., ve Sommers, L. E., 1982. Phosphorus. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2.Edition P: 403- 427.
  • Perez-Lizaur, B., Kaufer-Horwitz M. and Plazas, M. (2008). Environmental and Personal Correlates of Fruit and Vegetable Consumption in Low Income, Urban Mexican Children. J Hum Nutr Diet, 21, 63–71.
  • Rhoades, J. D., 1982a. Cation Exchange Capacity. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No: 9 Part 2. Edition P:149- 157.
  • Rhoades, J. D., 1982b. Exchangeable Cations. Methods of Soil Analysis Part 2. Chemical and Microbiological Properties Second Edition. Agronamy. No:9 Part 2. Edition P:159- 164.
  • Rhoades, J. D., 1996. Salinity: Electrial Conductivity and Dissolved Soilds. In: Methods of Soil Analysis Part III. Chemical Methods 2 Edition. Agronamy. No: 15, Madison, Visconsin. USA, P: 417- 436.
  • Sezen, Y., 1995. Toprak Kimyası. Atatürk Üniversitesi Yayınları No: 790. Ziraat Fakültesi Yayınları No: 322. Ders Kitapları Serisi 71, Erzurum.
  • Sezen, Y., 2002. Toprak Verimliliği. Atatürk üniversitesi Yayınları No: 922. Ziraat fakültesi Yayınları No: 339. Ders Kitapları Serisi 86, Erzurum.
  • Şengül M. ve Keleş, F., (2005). Patatesin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri Üzerine Depolama Şartlarının Etkisi. Gıda, 30 (2), 103-108.
  • Yahia, E.M., Barry-Ryan, C. and Dris, R., (2004). Treatments and Techniques to Minimise The Postharvest Losses of Perishable Food Crops. Production Practices and Quality Assessment of Food Crops, Vol:4, “Postharvest Treatment and Technology”, 95-133. Netherlands.
Toplam 32 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm ARAŞTIRMALAR
Yazarlar

Muhammet Altun 0000-0003-4576-9019

Adil Aydın 0000-0002-6601-3088

Yayımlanma Tarihi 25 Ocak 2020
Yayımlandığı Sayı Yıl 2020 Cilt: 51 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Altun, M., & Aydın, A. (2020). Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban ve Yamaç) Sahip Meyve ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 51(1), 69-78. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.600314
AMA Altun M, Aydın A. Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban ve Yamaç) Sahip Meyve ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. Ocak 2020;51(1):69-78. doi:10.17097/ataunizfd.600314
Chicago Altun, Muhammet, ve Adil Aydın. “Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban Ve Yamaç) Sahip Meyve Ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel Ve Kimyasal Özellikleri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 51, sy. 1 (Ocak 2020): 69-78. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.600314.
EndNote Altun M, Aydın A (01 Ocak 2020) Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban ve Yamaç) Sahip Meyve ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 51 1 69–78.
IEEE M. Altun ve A. Aydın, “Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban ve Yamaç) Sahip Meyve ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri”, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 51, sy. 1, ss. 69–78, 2020, doi: 10.17097/ataunizfd.600314.
ISNAD Altun, Muhammet - Aydın, Adil. “Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban Ve Yamaç) Sahip Meyve Ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel Ve Kimyasal Özellikleri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 51/1 (Ocak 2020), 69-78. https://doi.org/10.17097/ataunizfd.600314.
JAMA Altun M, Aydın A. Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban ve Yamaç) Sahip Meyve ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2020;51:69–78.
MLA Altun, Muhammet ve Adil Aydın. “Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban Ve Yamaç) Sahip Meyve Ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel Ve Kimyasal Özellikleri”. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 51, sy. 1, 2020, ss. 69-78, doi:10.17097/ataunizfd.600314.
Vancouver Altun M, Aydın A. Erzurum İli Uzundere İlçesinde Farklı Fizyografyaya (Taban ve Yamaç) Sahip Meyve ve Sebze Bahçelerinden Alınan Toprak Örneklerinin Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2020;51(1):69-78.

Bu dergide yayınlanan makaleler Creative Commons Uluslararası Lisansı (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) kapsamında yayınlanmaktadır. Bu, orijinal makaleye uygun şekilde atıf yapılması şartıyla, eserin herhangi bir ortam veya formatta kopyalanmasını ve dağıtılmasını sağlar. Ancak, eserler ticari amaçlar için kullanılamaz.

https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/